|
|
تولید علم و فناوری پل رسیدن به توسعه پایدار
از بيانات رهبر کبير انقلاب اسلامی، امام خمينی (قدس سره)
![]() ![]() ![]() ![]()
گزارش خبرنگار جام جم از پارك هاي علم و فناوري و مشكلات آن در كشور
علم و تکنولوژی یکی از بارزترین تجلیات تمدن جدید و از محورهای اصلی پیشرفت و توسعه است و هر ملتی که عزم سربلندی، اقتدار و پیشرفت را داشته باشد باید برای دستیابی و بهره گیری از آن تلاش کند و این مسأله مستلزم فراهم کردن ساختاری مناسب و کارآمد است. به هر حال این یک باور عمومی در بین عامه مردم جهان است که علم و تکنولوژی فواید و مزایای ی شماری را برای بشر به همراه دارد هر چند که ممکن است برخی افراد تفاوت میان علم و تکنولوژی را تشخیص ندهند و حتی ارزش و سهم علم را نشناسند و تنها به دركی ساده از تجلیات تکنولوژی دست یافته باشند ولی با این همه به فراگیر بودن آن چشم امید دارند. دکتر نظام الدین فقیه استاد دانشگاه شیراز در زمینه جهانی شدن علم می گوید: بر خلاف این انتظار تکنولوژی که خود مولود و محصول جهان علم است هم اینک در اسارت از خود بیگانگی و واگذشتگی به غیر در یک الیناسیون گرفتار شده است. چرا که در اختیار عموم مردم به عنوان صاحبان واقعی آن قرار ندارد و فقط در سلطه کشورهای خاصی است. به گفته وی مهجورسازی تکنولوژی و انزوای آن از زادگاه و پرورشگاه جهانی خود با توجه به تأثیرات پیشرفت تکنولوژی و علم بر یکدیگر، پیشرفت علم را نیز در تنگنا قرار داده و در نهایت جهان علم را در هاله ای از ابهام فرو برده است. این عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز می افزاید: توزیع ناعادلانه تکنولوژی در جهان را افزایش لحظه به لحظه فاصله عظیم بین کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه می داند و می گوید: این فاصله در ابعاد مختلف تا جایی تعمیق یافته است که حتی اغلب کشورهای در حال توسعه از انتخاب نوع و نحوه انتقال تکنولوژی مورد نیاز خود عاجز گشته اند و این فرآیند را هم کشورهای توسعه یافته برای آنان تعیین و مشخص می کنند به عقیده دکتر فقیه پیشرفت و توسعه علم و تکنولوژی در کشورهای در حال توسعه و در نهایت در جهان بیش از بیش نیازمند مسئولیت های اخلاقی علمی است. دکتر محمد حسین شیخی مسوول پژوهشکده نانوفناوری دانشگاه شیراز و مسوول دفتر هدایت استعدادهای درخشان هم معتقد است تولید علم کلید اصلی دستیابی به توسعه پایداری است. وی می گوید: توسعه پایدار حاصل تجربه بی بدیل جامعه انسانی در طول تاریخ است که در این چرخه پیوسته نتیجه تولید علم، فناوری است که در نهایت موجب رشد اقتصادی متناسب و حرکت برای رسیدن به توسعه پایدار اتفاق می افت. وضعیت تولید علم در کشور ایران در بین 57 کشور اسلامی به لحاظ تولید علم در رده دوم قرار دارد. اما نکته قابل توجه سرعت رشد و حیرت انگیز آن است که در میان سایر کشورهای جهان بی نظیر بوده به طوریکه در طول سالهای 1997 تا 2006 (85-1376) با رشدی حدود 10 برابر تعداد مقالات آن از 680 به 6 هزار و 700 مقاله افزایش یافته است. به گفته شیخی مسوول پژوهشکده نانو فناوری دانشگاه شیراز: حاصل این رشد و پیشرفت های بی نظیر کشور را می توان در دستیابی به چرخه کامل سوخت هسته ای، غنی سازی اورانیوم، پیشرفت در تولید تسلیحات پیشرفته دفاعی، شبیه سازی و سلول های بنیادی، پیشرفت در علوم نوینی همچون نانو فناوری و زیست فناوری، رشد در علوم مختلف پزشکی و کسب توانایی بالا در صنایع نفت و پتروشیمی مشاهده کرد. پارک های علم و فناوری پارک های علم و فناوری مؤسساتی هستند که بر پایه دانایی و نوآوری فعالیت می کنند و هدف آن پارک ها تولید یا افزایش ثروت در جامعه است. ایجاد پارک های علم و فناوری یک الگوی موفق در سراسر دنیا برای ایجاد توسعه منطقه ای به شمار می رود به نحوی که این پارک ها به عنوان اهرم های توسعه منطقه ای شناخته شده اند این پارک ها باعث افزایش بازار دانایی محور و یا سهم محصولات دانشی در جامعه می شود. به عنوان مثال سهم بالایی از صادرات نرم افزار کشور هند مدیون پارک های نرم افزاری این کشور است گرچه شروع ایجاد پارک های علمی از آمریکا و در دهه 1950 بوده است اما با گذشت زمان این پارک ها به اروپا و سپس به آسیا و آفریقا و سایر شورها نفوذ پیدا کرده اند به طوری که هم اکنون بیش از 1000 پارک علمی در سراسر دنیا وجود دارد. در ایران نیز از سال 1381 پارک های علمی ایجاد شده و هم اکنون بیش از 14 پارک علمی و 40 مرکز رشد فعال هستند و قرار است در طول برنامة چهارم در هر استانی حداقل یک پارک علمی فعالیت کند. دکتر عزت الله رئیسی اردکانی استاد بخش علوم زمین دانشکده علوم دانشگاه شیراز و عضو هیأت تحریریه مجله علوم و تکنولوژی گفت: کشورهایی توانسته اند از حلقه کشورهای در حال توسعه به حلقه کشورهای توسعه یافته وارد شوند که توجه زیادی به تولید دانش، گردش و بهره برداری از آن داشته اند. وی افزود: تولید دانش در خدمت اهداف توسعه فراگیر بوده است به طوری که قرن بیست و یکم را قرن بهره برداری و مدیریت دانش در خدمت توسعه نیز نامیده اند. دکتر رئیسی اظهار داشت : یکی از عوامل تحولات جهانی در زمینه اقتصاد، تجارت و اشتغال توجه به صنایع و فناوری دانش بر بکارگیری گسترده دانش در بهبود روش ها، فرآیندها و مدیریت و توجه گسترده به خلاقیت و نوآوری است. به گفته دبیر قطب علوم زمین دانشگاه شیراز جهان آینده جهانی است که در آن نقشه اصلی را در تمامی زمینه ها، طبقه ای که سرمایه اصلی شان نیروی اندیشه شان است به عهده می گیرند و دانشگاهها و مراکز پژوهشی مهمترین مراکز تربیت این نیروها هستند. وی در ادامه با اشاره به متحول شدن نظام آموزشی کشور افزود: تب کنکور جامعه را در وضعیتی قرار داده است که بیشتر والدین کارهای عملی فرزندان خود را در آزمایشگاه تلف شدن وقت دانش آموزان می دانند. دکتر رئیسی اردکانی که مدتی مشاور عالی طرح های متعدد وزارت نیرو و سازمان های آب منطقه ای و شرکت های مهندسین مشاور در کشور بوده است، افزود: تحقیقات انجام شده در زمینه سدها و تونل ها در حل مسایل آنها مؤثر بوده و مورد تأئید کارفرمایان طرح قرار گرفته است. بسیاری از این تحقیقات کاربردی منجر به تولید دانش شده و روش های جدیدی برای نخسین بار در دنیا ارایه شده است ولی اشاعه این طرح ها فراگیر نبوده و توسط سازمان های ذینفع در اختیار متخصصین قرار نگرفته تا در سایر طرح های مشابه مورد استفاده قرار گیرد. وی با بیان اینکه بخش عظیمی از آب های زیرزمینی کشور در سازند کارستی است و مرکز کارست در ایران تأسیس شده است و هر سال ده ها طرح محاسبه بیلان در سازند کارستی انجام می شود که ضروری است این روش مورد استفاده قرار گیرد، اما هنوز اطلاع رسانی در مورد این روش جدید انجام نشده است. شيراز - خبرنگار جام جمنوشته شده توسط nt | لینک ثابت | موضوع: |
ارتباطات و پیشرفت
هدف ارتباطات مخابراتي اين است كه در مناسب ترين وضع اقتصادي، مسافرتهاي زايد را حذف كند، مراجعات مردم را به سازمانهاي دولتي تقليل دهد و ضمن برقراري ارتباط همه جانبه موجب صرفه جويي در اوقات و هزينه هاي جامعه شود. از سوي ديگر امروزه ضرورت و اهميت استفاده از شبكه هاي علمي و تحقيقاتي جهاني براي بسياري از دانش پژوهان در اكثر رشته ها، قطعي و روشن است. آنچه كارايي و بهره مندي از چنين شبكه هايي را به سرعت افزايش مي دهد، توانايي روزافزون ارتباطات مخابراتي است كه به ياري رايانه ها شتافته اند و آنها را به صورت ابزاري براي جستجو، جمع آوري، دسته بندي، تجزيه و تحليل و انتقال حجم بالايي از اطلاعات درآورده است.
از طرف ديگر، سهولت دسترس به خدمات اطلاعاتي جديدتر و گسترده تر ايجاد امكان ارتباط با ساير محققان و سهيم شدن در تجربه هاي آنها نيز به طور مداوم بر مطلوبيت اين ابزار در محيطهاي علمي و تحقيقاتي مي افزايد. همچنين با استفاده از اين روش مي توان ضمن بهره مندي از فناوري پيشرفته مخابراتي، به جريان جاري و آينده توسعه اطلاعات متصل شد. به هر حال عصر ما، عصر ارتباطات است و در چنين دوراني قدرت نيز در دست جوامعي است كه از نيرومندترين شبكه هاي ارتباطي و به تبع آن، از بيشترين اطلاعات برخوردار باشند و اين حقيقت انكار ناپذير تمدن كنون جهاني است. در آغاز هزاره سوم، ارتباطات و فناوری اطلاعات مبدل به نیروی محركه رشد اقتصادی جهان شده است. از این رو كشورهای توسعه یافته و بعضی از كشورهای در حال توسعه، این فناوریها را در خدمت رشد اقتصادی خود قرار دادهاند. فناوری اطلاعات و ارتباطات فرصتهای ذیقیمتی را برای ظهور و توسعه اقتصاد مبتنی بر اطلاعات فراهم خواهد آورد. كشورهائی كه در این عرصه از عهده بهرهگیری مطلوب از این فناوری برآیند میتوانند موانع سنتی توسعه را از طریق راههای میانبر پشت سر گذاشته و با كارآمدی بیشتر به اهداف حیاتی توسعه یعنی فقرزدایی، بهبود وضعیت بهداشت و درمان و ارتقای آموزش و پرورش كه همانا مهمترین اهداف "اعلامیه هزاره" هستند، دست یابند و از مزایای رشد سریع تجارت الكترونیكی بهرهمند گردند. در حال حاضر هزینه سختافزار رو به كاهش است و صنعت نرمافزار به تدریج جای خالی صنعت سختافزار را میگیرد. این جابجائی به كشورهای در حال توسعه كمك میكند تا بتوانند بر موانع اصلی توسعه یعنی كمبود سرمایه فائق آیند. این وضعیت به كشورهای فقیر این فرصت را میدهد تا از بعضی مراحل طولانی و دشوار در روند توسعه عبور نمایند. انقلاب دیجیتالی علاوه بر آنكه خود یك بخش اقتصادی جدید ایجاد كرده است، ابزاری برای تحول و افزایش فعالیتهای دیگر نیز میباشد و بالاخره اینكه محصول اصلی این بخش یعنی اطلاعات، مشخصات و ویژگیهائی دارد كه سایر بخشها ندارند. مقوله اطلاعات طبعاً برای مصرف كنندگان متعدد، استفادههای گوناگونی دارد و هر چه بیشتر از آن استفاده شود بر ارزش آن افزوده میگردد. به طور كلی امروزه انقلاب دیجیتال به همهی عرصههای زندگی انسان رسوخ كرده است و قاعده بازی را در همه عرصهها تغییر داده است و باعث شده كه مفاهیم اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی همه از نو تعریف شوند. در اثر این دگرگونیها عوامل نرمافزاری و غیرملموس همچون سرمایه انسانی، سرمایه فكری و سرمایه اجتماعی، خلاقیت و نوآوری و ارتباطات مهمترین دارائی و موثرترین عوامل بهرهوری گشتهاند. اخیراً برخی صاحبنظران پیشنهاد كردهاند كه دسترسی به وب یكی از شاخصهای توسعه یافتگی كشورها محسوب شود یعنی دسترسی به اینترنت در كنار شاخصهائی نظیر بهداشت عمومی، دسترسی به آب سالم و وضعیت سواد و آموزش مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این صورت كشورها مجبور خواهند بود برای دستیابی به رده بالاتری در میزان توسعه یافتگی، زمینه را برای رشد فناوری اطلاعات (IT) فراهم سازند. در مجموع باید گفت كه در روند جهانی شدن باید از فرصتهای بدست آمده نهایت استفاده را نمود و با فراهم ساختن زیرساختهای لازم راه را برای دستیابی به یك جامعه اطلاعاتی دانا محور كه در آن تهدیدها تبدیل به فرصت شوند، هموار كرد.
نوشته شده توسط nt | لینک ثابت | موضوع: |
|
|